Toprak Bakımı ve Önemi

Dünya nüfusunun hızlı artışı, gıda üretim taleplerine de yansıyor. İhtiyaçları karşılayacak taleplerin gerçekleştirilmesi için gereken üretim artışının sağlanması iki kaynak tarafından oluşturulmakta. Bunlar; tarım alanlarının genişletilme çalışmaları ve mevcut birim alanlardan daha fazla verim elde edilmesi şeklinde açıklanıyor. Dünya genelinde ve ülkemizde karşılaşılan en büyük sorun ise tarım alanlarının ekim kapasitelerinin son sınırlarına yaklaşması. Tarımda verimliliğin arttırılması da ancak doğru araç kullanımı ve tarım makineleri ile sağlanmaktadır. İçerisinde bulunulan durum, tarım teknolojilerinin gelişmesini ve birim alanlardan daha çok ürün alımı gerçekleştirmeyi zorunlu kılmıştır.


Yaşanan ekolojik dönüşüm, tarım mekanizasyon faaliyetlerini artırarak insan iş gücünün azalmasına neden olmuştur. Bu durum geleneksel tarımda kullanılan beşeri iş gücünün yerini mekanik gücün almasını sağlamıştır. Ülkemizde tarımsal mekanizasyon kullanımı, hedeflendiği gibi birim alanlarda verimlilik açısından oldukça etkili olmakta, diğer kaynak kullanımlarının da etkinliğini arttırmaktadır. Tarımsal mekanizasyonun uygulanmaya başlamasının ardından gözlemlenen diğer faydalar ise aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:

  • Tarım faaliyetlerinde kullanılan araçların projelendirilmesinde,

  • İmalat süreçlerinde,

  • AR-GE ve uygulama aşamalarında,

  • Pazarlama süreçlerinde,

  • Onarım ve bakım aşamalarında,

  • İşletme ve dağıtım faaliyetlerinde kullanılmaktadır.

Tarımsal mekanizasyon, üretim aşamalarındaki diğer tarımsal girdi kaynaklarının etkinliğini arttırma özelliği de taşımaktadır. Tarım üretim alanlarından daha yüksek oranda verim almayı desteklemektedir. Tarım işletmelerinin bünyesinde olan tarımsal mekanizasyon kullanım düzeyi, işletmelerin ekonomik ve teknik alt yapılarına göre değişkenlik göstermektedir.





Tarımsal Mekanizasyonda Tarım Makineleri ve Doğru Araç Kullanımının Yeri


Türkiye, sanayileşme aşamalarında tarım alanında da büyümeyi ve gelişmeyi amaçlayan bir ülke olmaktadır. Bunun gerçekleştirilmesi, tarım faaliyetlerinde kullanılan mekanizasyon düzeyinin, mümkün mertebe arttırılmasını beraberinde gerektirmektedir. Türkiye’de yapılan tarım faaliyetleri, tüm coğrafi bölgeler için, tarıma dair mekanizasyon düzeylerinin planlanmasını gerekli kılmaktadır. Tarımsal üretim aşamalarında doğru araç kullanımı için, traktör ile diğer tarım makineleri parkının, beraber ve etkili bir şekilde kullanımı sağlanmalıdır. Türkiye’nin coğrafi bölgelerine göre tarımsal verimliliği etkileyen dinamikler ise aşağıdaki şekilde belirtilmektedir:

  • Coğrafi bölgenin arazi durumu ve toprak yapısı

  • Tarım alanının büyüklüğü

  • Arazinin şekli

  • Coğrafi bölgedeki bitkisel üretim sistemi

  • İklim koşulları

  • Tarım yapılacak birim alandaki toprağın cinsi

  • Tarım faaliyetlerinde yer alan yetiştirilmiş iş gücü potansiyeli

  • Makineleşme durumu ve doğru araç kullanımı

Yukarıda yer alan her bir konu, verimliliği doğrudan etkileyen unsurları oluşturmaktadır.

Tarımsal mekanizasyon aynı zamanda maliyetli bir üretim girdisi özelliği taşımaktadır. Doğru olmayan bir şekilde seçilmesi ve yanlış uygulanması durumlarında, üretim kârlılığını olumsuz etkileyebilmektedir. Plansız yapılan tarımsal mekanizasyon ve tarımda yanlış araç kullanımları, üretim dengelerini bozmakta, kırsal tarım alanlarında işsizlik artışına neden olmaktadır. Tarımsal mekanizasyonun ekonomik şekilde kullanımı, bölgesel koşullara uygun olan planlama modelinin uygulanması ile mümkün olmaktadır. Tarımsal mekanizasyon kullanım düzeyine yönelik Türkiye geneli tarım faaliyetlerinde birçok çalışma yapılmış, doğru araç kullanımının etkileri saptanmıştır. Yapılan çalışmalar, tarım faaliyetleri sırasında kullanılan traktör, biçerdöver ve diğer tarım makinelerinin işlenen alanlar üzerindeki etkisi dikkate alınarak belirlenmiştir. Tarımda verimliliği direkt etkileyen doğru araç kullanımları ve tarımsal faaliyetlerde uygulanan yeni teknolojiler, her geçen gün daha fazla artmaktadır.



Tarımsal Mekanizasyonda Yeterli Düzeyde Makine Kullanımı


Tarımsal mekanizasyon içerisinde, tarım makinelerine enerji sağlayan temel araç traktörler olmaktadır. Ülkelerin tarımsal mekanizasyon seviyesinin belirlenmesi, kullanılan traktör varlığına, tarım aletleri ve makine varlığına, işlenen alanda esas alınan yöntemlere göre yapılmaktadır. Tarım faaliyetlerinde işlenen alan başına düşen makine gücü, mekanik güç miktarı, mekanizasyonun seviyesi olarak değerlendirilmektedir. Belirlenen bu kriter, tarımsal mekanizasyon seviyesi tespitinde kullanılmaktadır. Tarım faaliyetlerinde yer alan mekanik gücün, tüm tarım alanına oranı, mekanizasyon için geçerli sayılan ölçümleme olarak kabul görmektedir. Tarımsal mekanizasyonda verimliliği arttırmayı hedefleyen doğru araç ve makine kullanımının önemini vurgulamak için, uygulanan çalışmalar da bulunmaktadır. İdeal koşullarda üretim yapmak isteyenlerin değerlendirmelerine sunulan çalışmalar aşağıda sıralanmaktadır;

  • Üretim faaliyetlerinde yer alan mevcut makine gücünün, toplam ekim alanına bölünmesiyle elde edilen işlenmiş alana düşen traktör gücü.

  • Toplam tarım alanının, traktör sayısına bölünerek elde edilen traktör başına düşen tarımsal alanın hesaplanması.

  • Üretimde kullanılan toplam traktörlerin, işlenen tarımsal alana bölünerek bulunan birim traktör sayısı.

  • Toplamda kullanılan tüm alet ve ekipmanların sayısı, traktör sayısına bölünerek belirlenen traktör başına düşen alet ve ekipman sayısının hesaplanması.

  • Toplamda yer alan biçerdöver sayılarının, ekim alan büyüklüğüne bölünerek bulunan, alan başına düşen biçerdöverlerin sayısı.

Tarımsal mekanizasyonun planlaması ve dolayısıyla ürün verimliliğini arttırma çalışması, yukarıda belirtilen rakamsal hesaplamalarla da yapılmaktadır. Tüm hesaplamalar, tarım üreticilerinin yeterli makine ve doğru araçlarla verim arttırma yöntemlerinde etkili olmaktadır. Plansız yapılan tarımsal mekanizasyon içerisinde, yetersiz makine kullanımı ve yanlış araç seçimi tüm sürece olumsuz şekilde yansıyacaktır. Tarım faaliyetlerinde ve tarımsal mekanizasyonda yer alan birçok farklı makine ve ekipman da bulunmaktadır. Planlamanın ve hesaplamaların yapılması, her bir makinenin gücünün doğru belirlenmesi ile sağlıklı sonuçlara ulaşmayı sağlamaktadır. Tarımsal mekanizasyonda makine kullanımları, toprağın işlenmesi, ekim süreçleri, gübreleme çalışmaları, ilaçlama, harmanlama, taşıma gibi birçok aşamada yer almaktadır.


Tarımda Verimlilik ve Kullanılan Makineler

Ülkemiz, gerek tarımsal faaliyetler gerekse tarım makineleri üretiminde önemli bir yere sahiptir. Üretim alanında her geçen gün artan talepler, tarım sektörün de çeşitlenmesini ve gelişmesini zorunlu kılmıştır. Özellikle tarımsal mekanizasyon alanında gelişmiş ülkeler arasında gösterilen Türkiye, sadece yerel üretimde değil, birçok farklı ülkeye verdiği mekanizasyon desteği ile de gündem konusu olmuştur. Tarım üretim sürecindeki talep artışı, aynı zamanda tarım makinelerine duyulan ihtiyacı da yükseltmiştir. Gelişen teknolojiler tarım sektöründe de yerini almıştır. Gelişmiş tarım makineleri ve tarım aletleri, otomatik özellikli yardımcı tarım ekipmanları, tarımsal sanayinin canlanmasına ve sürdürülebilirliğine katkı sağlamıştır. Tarımsal mekanizasyon içerisinde yer alan tarım makineleri, kullanım amacına ve kullanım alanına göre farklılıklar göstermektedir. Tarım faaliyetlerini kolaylaştıran, ürün verimliliği arttıran makineler, ülke ekonomisine de önemli katkı sağlamaktadır. Tarımsal faaliyetlerde kullanılan makineler iki grupta toplanmaktadır. Bunlar;

  • Kuvvet makineleri

  • Tarım iş makineleri ,şeklinde belirtilmektedir.

Kuvvet tarım makineleri, doğal veya kimyasal enerjileri mekanik enerjiye çevirme özelliği taşımaktadır. Tarımda kullanılan içten yanmalı motor, traktör, su ve rüzgâr tribünleri kuvvet makineleri arasında bulunmaktadır. Tarımsal iş makineleri ise kuvvet makinelerinden alınan enerjiyle çalışmasını gerçekleştiren makine türleridir. Biçerdöver makineleri, pulluklar ve ilaçlama makineleri bu gruba girmektedir.


Tarımsal Mekanizasyonda Yer Alan Tarım Makineleri

Ülke çapında ve ihracat faaliyetlerinde yer almak üzere üretilen tarımsal ürünler, belirli bir işlem sürecinden geçmektedir. Tüm işlemler, tarımsal mekanizasyon planlamalarında yer almaktadır. Tarımsal üretim işlemleri, tarım makineleri desteği ile sağlanmaktadır. Tarımsal mekanizasyonda yer alan ve ürün verimliliğini en üst seviyeye taşımayı amaçlayan tarım makineleri aşağıdaki şekilde belirtilmektedir:

  • Traktörler: Bu araçlar, tarımsal üretim faaliyetlerinin temelini traktörler oluşturmaktadır. Traktör kullanımı, pulluk ve gübreleme araçlarının çalışabilmesi için de gereklidir. Römorklu traktör modelleri, yüklerin taşınmasında büyük kolaylık sağlamaktadır.

  • Balya Makineleri: Tarım faaliyetlerinde karşımıza çıkan ve en sık kullanılan araçlardan biri olan balya makineleri, yabani ot ve yonca gibi tahılların saplarını sıkıştırarak, balya haline gelmesini sağlayan makinelerdir. Taşıma ve depolama işlemlerini kolaylaştıran balya makineleri, zamandan tasarruf yapılmasını mümkün kılmaktadır. İnsan gücüne göre daha az masraflı olan makineler, tarımsal mekanizasyon için uygun bütçe sunmaktadır.

  • Biçerdöverler: Tarım faaliyetlerinde hasat süreci ayrı bir öneme sahiptir. Biçerdöverler, tarım sektöründe sıkça kullanıldığı görülen, toprağın hasadını gerçekleştiren, harman işlemlerini de yapabilen makinelerdir.

  • Çapalama Makineleri: Tarımda ayçiçeği, domates, mısır gibi bitki gruplarının, periyodik aralıklarla ekilmesi gerekli olmaktadır. Çapalama makineleri, bu grupta yer alan bitkilerin tarımsal üretiminde büyük fayda sağlamaktadır. Tarım alanında bulunan toprağın havalandırma ve yabani otlardan arındırma işlemlerini de başarıyla gerçekleştiren çapalama makineleri, ürün verimliliğine yüksek katkı sağlamaktadır.

Doğru Araç Kullanımında Yer Alan Diğer Tarım Makineleri

Türkiye genelinde yapılan araştırmalar, tarımsal mekanizasyon sonucunda üretim faaliyetlerinin verimliliği, ürün grubu ve çeşitlerine göre değişse de ortalama olarak %40’a varan artış gösterdiğini vurgulamakta. Verimlilik artışını hedefleyen üreticiler, tüm tarım süreçlerini yeniden gözden geçirip bütçeleri doğrultusunda tarımsal mekanizasyon planlamalarına üretimlerinde yer veriyor. Üretimin her aşamasının verimliliği direkt olarak etkilediği biliniyor. Doğru araç kullanımı ve makine seçimi ile süreci iyileştirmek ve ürün verimliliğini arttırmak da mümkün oluyor. Tarımsal mekanizasyonda yer alan diğer tarım makineleri ise aşağıdaki şekilde belirtiliyor:

  • Orak Makineleri: Tarımsal mekanizasyonun en sık kullanılan makinelerinden biri de orak makineleri. Ekim alanlarındaki tahılların biçilmesi, demetler ve öbekler haline getirilmesi, orak makineleri ile kolayca gerçekleştiriliyor. İnsan iş gücünü azaltan, maliyetleri düşüren ve toprak bakımını destekleyerek ürün verimliliğini geliştiren orak makineleri, birçok tarım faaliyetinde kullanılıyor.

  • Pulluk Makineleri: Tarımda toprağın işlenmesi ayrı bir önem taşıyor. Pulluk makineleri, toprağı en uygun şekilde keserek havalandırır. Bu süreçte yabani otlardan da arındırılmış olan toprak, gübrelemeye hazır hale gelir. Pulluk makineleri ayrıca, toprağa serpilmiş olan gübrelerin, toprağın içine karışmasını işlemlerini de gerçekleştirir.

  • Toprak Frezeleri: Hareket eden parçalardan oluşan toprak frezeleri, toprağın işlenmesini sağlamaktadır. Bu makineler, toprağı ufalama yöntemiyle parçalar ve havalandırılmasını mümkün kılar. Toprak frezeleri, toprağın ekime hazırlanması için kullanılmaktadır.

  • Harman Makineleri: Fasulye, tahıl ürünleri ve nohut gibi hasadı tamamlanmış bazı tarım ürünlerinin, ovalama veya dövme yöntemiyle mevcut kabuklarından ayrılmasını sağlayan makineler, harman makineleri içerisinde yer alır.

  • Silaj Makineleri: Hayvansal yem olarak kullanılmak üzere ayrılan mısır ve yonca gibi bitkilerin, parçalanmasını ve depolara aktarılmasını sağlayan makinelere verilen isimdir.

Tarımsal Mekanizasyonun Verimliliğe Katkıları

Tarımsal mekanizasyon; tüm tarım faaliyetlerinin etkinlik düzeyini arttırmak, ekonomiklik seviyesini düzenlemek, üretim işleyiş koşullarını iyileştirmek konularında önem taşıyan, tamamlayıcı unsur olarak görülen bir teknolojidir. Tarımsal mekanizasyonun verimliliğe etkisi aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:

  • Dolaylı ya da doğrudan etkiler aracılığıyla, tarımsal gelirlerin artışının sağlanması,

  • Yeni tarımsal üretim teknolojilerinin uygulanmasına imkan sağlaması,

  • Kullanılan ve kullanılması planlanan teknolojik uygulamaların etkinlik düzeyini arttırması,

  • Düşük maliyet ve yüksek kazanç prensibiyle ekonomikliği arttırması,

  • Üretimin, iklim koşullarına bağımlı olmadan sürdürülebilirliğinin sağlaması,

  • Üretim süreçlerinin daha az zamanda, daha az iş gücü ile tamamlanmasının sağlanması,

  • Daha kaliteli ve yüksek verim ile ürün elde edilmesini desteklemesi,

  • Kırsal bölgelerde gerçekleştirilen tarım faaliyetlerindeki koşulların iyileştirilmesi,

  • İş başarısının artırılması,

  • İnsan gücünü aşan üretim süreçlerinde, işlemlerin makine gücü ile yapılmasının sağlanması,

  • Tarımsal değer artışının hızlanması,

  • Tarım faaliyetlerinde kullanılan makineler ile sanayideki gelişmelere destek olması.

Tarımsal mekanizasyon sürecinin planlı ve bilinçli bir şekilde gerçekleştirilmediği durumlarda bazı sorunların yaşaması da kaçınılmaz olmaktadır. Sıkça karşılaşılan sorunlar ise;

  • İşletme giderlerinin birden artışı,

  • Kârlılık oranlarının düşmesi,

  • Yüksek ölçekli zararların oluşması şeklinde olmaktadır.

FAO (Tarım ve Gıda Örgütü) tarafından yapılan araştırmalar göstermektedir ki tarım faaliyetlerinde toplam giderlerin %20 ile %50’si makine ve iş gücü giderleri olarak gerçekleşmektedir. Üreticiler için oldukça yüksek olan bu maliyetler, tarımsal mekanizasyonda her işletme için uygun araç ve makine seçimini, makine ve araç setine uygun üretim ve zaman planlaması oluşturmayı zorunlu kılmaktadır.



28 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör